DEKORACJA SGRAFFITOWA – Zwabiła nas do Gałowa…

Dekoracja sgraffitowa nie jest rzeczą łatwą do wykonania. Przez wzgląd na małą trwałość takich zdobień – dziś ta „sztukateria” jest raczej rzadko spotykana. Tak ozdobione ściany budynku nie lubią zbyt dużej ilości związków węgla w atmosferze. Łączą się one z wodą podczas deszczu i tworzą cząsteczki kwasu węglowego. I to one właśnie niszczą bez litości sgraffito. Można temu przeciwdziałać ale jest to trudne, czasochłonne i kosztowne. Stąd właśnie tak małe zainteresowanie w dzisiejszym, brudnym świecie tego typu dekoracjami.

Dekoracja sgraffitowa

Dekoracja sgraffitowa powstaje podczas nakładania na ścianę kilku warstw tynku lub gliny, a warstwy te różnią się od siebie kolorami. Potem niewyschnięte jeszcze warstwy zeskrobuje się jedne z drugich tak aby powstały pożądane wzory. Praca to twórcza i wymagająca niesamowitego fachu. Po udanej, zakończonej pracy na ścianach budowli tak ozdobionej można podziwiać kolorowe wzory, które są dziełem nie byle jakiego tynkarza.

Dekoracja sgraffitowa

Nawet w czasach starożytnych, kiedy znano już tę technikę zdobień nie była ona zbyt często stosowana. Renesans był bardziej zakochany w sgraffito, zwłaszcza w Italii. W Polsce również dekoracja sgraffitowa miała swoich fanów, ale czasy się zmieniły. Kiedyś w atmosferze nie było tyle brudów i był sens tak pracochłonnie ozdabiać budynki. Zniszczenie przychodziło znacznie później i nie trzeba było stosować dodatkowych warstw ochronnych aby utrzymać takie cudo w dobrej kondycji przez długi okres czasu.

Dekoracja sgraffitowa

Dekoracja sgraffitowa – cudeńka warte uwagi 

Nie wiem jak to się stało, że kiedy pierwszy raz przybyłyśmy do Gałowa (dolnośląskie, pow. średzki, gm. Miękinia) nie zainteresowaliśmy się innymi obiektami w tej miejscowości jak tylko  tamtejszym pałacem.

pałac w Gałowie

pałac w Gałowie

Nie wiem jak do tego doszło, ale było tak. Musieliśmy więc tam powrócić.

pałac w Gałowie

A zwabiła nas do Gałowa tym razem tamtejsza świątynia i jej nietuzinkowej urody, w kondycji rewelacyjnej – dekoracja sgraffitowa. Prawdziwe cudo po gruntownym remoncie. Zapewne porządnie zakonserwowane. Doprowadzenie tej elewacji do takiego stanu było wyczynem godnym szacunku. Restauracja pochłonęła zapewne majątek, ale warto było i sama wrzuciłabym na tacę dla takiego celu.

Dekoracja sgraffitowa

Kościół w Gałowie – p.w  Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny

Świątynia jest leciwa. Pochodzi z samego początku szesnastego stulecia. Od roku 1600 do 1930 wielokrotnie była dotkliwie przebudowywana. Kościołek jest niewielki, sylwetkę ma zgrabną, ale bardzo jest „wstydliwy” i przez to niefotogeniczny. Ciężko było złapać go w kadrze tak, aby pokazać jego największe zalety architektoniczne. To cecha wielu wiejskich kościołków. Nie ma jak stanąć, żeby zrobić naprawdę atrakcyjne dla budowli zdjęcia.

Dekoracja sgraffitowa

Teren świątynny jest ogrodzony. Rzucają na niego cień dębowe korony. Kościółek jest niezwyczajny. W początkach swoich należał do pobliskiego dworu. Z łaski panów panujących ongiś w Gałowie został wybudowany. Dlatego taki jest piękny i raczej nie skromy. Dlatego też na nim dekoracja sgraffitowa, na którą wykonanie wyłożono spory kapitał. To się nazywa – dworskie budownictwo sakralne. Jego wnętrze pełne jest przeszłości. Znajdują się tam epitafia familii von Wolf. Płyt jest aż pięć i pochodzą z A.D 1600. Cztery kolejne epitafia należą do rodziny von Seiditz oraz jedna trochę późniejsza –  Anny Marii von Niebelschietz.

Dekoracja sgraffitowa

kościół w Gałowie

Na cmentarzu przykościelnym

Gałów był bardzo „emocjonalnie” związany również z rodziną Roederów.  Rządzili tu w swoim czasie pełną gębą. Dlatego też na terenie cmentarza przykościelnego do dziś spoczywają doczesne szczątki członków tego rodu. 

Karol Heinrich Ferdynand von Roeder osiadł w Gałowie w 1840. Nie był to żaden błękitnokrwisty panicz, ale żołnierz. Królewski generał dywizji. W rękach jego potomków Gałów pozostał do końca II wojny światowej.

cmentarz w Gałowie

To był dobry czas na buraka. Nasz Heinrich wyniuchał, że na białym cukrze można się nieźle dorobić. Służba służbą, ale na swoje potrzeby trzeba mieć. Uprawiano tam, na gałowskiej ziemi wówczas buraka cukrowego na skale przemysłową, trzepano kasę, rozbudowywano rezydencję czyniąc ją jak z baśni tysiąca i jednej nocy, tarzano się w luksusie…

pałac w Gałowie

Buraki transportowano po zbiorach do Leśnicy, a stamtąd do cukrowni w Malczycach. W majątku naszego „Henrysia” hodowano również owce. Zarzynano je na pieczenie i golono na wełnę. Normalnie jaskiniowcy jacyś…

pałac w Gałowie

Dolnośląski Burak 

Oprócz majątku dworskiego w tamtym czasie na terenie Gałowa dobrze się miały i inne, chłopskie gospodarstwa. Wszyscy zapewne uprawiali buraki cukrowe. Cóż to był za czas! Jakiś naukowiec odkrył, że z tej niedocenianej rośliny można zrobić prawdziwie „złoto”. 

pałac w Gałowie

To właśnie w tamtym czasie cukier trzcinowy padł na pysk w Europie, bo mieliśmy już swój. Biały, europejski, „cywilizacyjny” cukier. Zanim świat zorientował się, że to trucizna – ziemia rodziła ochoczo i pozwalała na zbijanie fortun – nie mniejszych i nie gorszych od tych bawełnianych, kauczukowych czy agawowych. I między innymi „gałowych”. Buraków ci u nas było dostatek… 

pałac w Gałowie

Dekoracja sgraffitowa – Spojrzenie na Gałów przez pryzmat historii ogólnej

O Gałowie pierwszy raz wspomniano w dokumentach A.D 1245. Wówczas były to dobra należące do biskupa (jakiegoś tam). W czasach późniejszych rożnie to bywało. Gałów najpierw należał do klasztoru, a potem dostał się w ręce  Seidlitz – ów. Potem przyszła wojna trzydziestoletnia i robi z Gałowem to co z innymi miejscowościami. Niszczy, wyludnia i pali żywym ogniem.

pałac w Gałowie

Pod koniec XVII stulecia majątek w Gałowie powraca na łono familii von Seidlitz. Hans kupił go i jego krew utrzymała dobra te przez prawie 200 lat. Imponujące, że udało im się to bez buraków. 

Sto lat później rezydencję rodową panów na Gałowie nazywano zamkiem. Już wówczas we wiosce znajdowała się świątynia i dom parafialny. Była też szkoła i gospoda. Nie brakowało też warsztatów rzemieślniczych. Na spalonych pałacowy murach zostały do dziś ślady po rządach wielkopańskich. Herby rycerskie, daty wyryte ku pamięci.

pałac w Gałowie

Wszystko to utonęło w mrokach historii. Zostały ruiny i ślady przeszłości. I jedynie ta dekoracja sgraffitowa pozwala na doskonałą projekcję z przed wieków…

 

 

 

 

4 Dziękujemy!

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *