NIEZNANY KLASZTOR CYSTERSÓW – W Łagiewnikach poza szlakiem…

Wydawałoby się niemożliwym, aby w dzisiejszym bardzo modnym turystycznie szlaku Cystersów, któreś z tych klasztornych założeń pozostało niezważonym. Bardzo ochoczo promuje się Kamieniec Ząbkowicki, Henryków, Krzeszów, Lubiąż czy Trzebnicę. Wszystkie te miejsca to wspaniałe atrakcje na Dolnym Śląsku. Barokowe perły, zabytki bezcenne. A co powiecie na nieznany klasztor Cystersów? Leży poza tym słynnym szlakiem, którym podążają rzesze turystów…

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Leży poza turystycznym słynnym Szlakiem Cystersów, ale i tak do niego należy. Cystersi bowiem sami tworzyli swój szlak, który wiódł od klasztoru do klasztoru w odległościach równych jednego dnia pieszej wędrówki. Sieć założeń klasztornych była ze sobą połączona nierozerwalnymi więzami braterskimi i każde cysterskie opactwo na szlaku było ważne. Zakonnicy pielgrzymowali do miejsc świętych, wędrowali z wieściami bądź misjami i w długiej swojej drodze zatrzymywali się na nocne postoje w klasztornych murach swojego zakonu. Wszystkie one na szlaku należały do nich. Żaden z nich nie był mniej ważny. Żaden nie był nieznany.

Nieznany klasztor Cystersów

To było fascynujące odkrycie. Całkowicie niespodziewane zderzenie się z moją ulubioną wersją historii. Mam na myśli historię mało znaną, zapomnianą, niedocenianą. Natknęłam się bowiem podczas jednej ze swoich wędrówek po Dolnym Śląsku na obiekt, który okazał się pocysterskim założeniem klasztornym. Tak bardzo nieznanym, że nawet mieszkańcy Łagiewnik, w których obiekt ten się znajduje – nie wiedzieli czym był w przeszłości. Kiedy pytałam tubylców o tajemnicze zabudowania, odpowiadali, że dawniej był tam PRG. I więcej za nic dowiedzieć się nie dałam rady. A że to nieznany klasztor Cystersów doszło do mnie dopiero po powrocie z wyprawy, kiedy to zaczęłam szperać w historii Łagiewnik.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Łagiewniki na Dolnym Śląsku (powiat dzierżoniowski)

Przyjrzyjmy się odrobinę historii tej miejscowości, skupiając się przy tym głównie na dotarciu do informacji na temat Cystersów, którzy tutaj ongiś zamieszkiwali. 

Łagiewniki powstały jako wioska służebna dla wspaniałego warownego grodu – zwanego Niemcza. Były to czasy odległe i pochłonęły je mroki historii tak bardzo, że zapisków o Łagiewnikach z tego okresu jest jak na lekarstwo. Dopiero w początkach czternastego stulecia rozpisano się nieco i zanotowano, że Łagiewnicki zostają podarowane  Cystersom. Darczyńcą był książę brzeski Bolesław III. Wówczas to wieś staje się klasztorną i podlega władzy opata. Cystersi zabrali się swoim zwyczajem do pracy. Budowali, gospodarowali i modlili się z wiarą.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Powstał wówczas na terenie wioski kościół, probostwo oraz folwark, który miał utrzymywać zakonników. Jednak w piętnastym wieku husyci naruszyli organizację życia w tym niewielkim cysterskim światku. Zniszczyli świątynie i mocno naszkodzili wiosce.

Potem reformacja religijna przybyła do Łagiewnik z rozmachem i w większości pastorowie nauczali na ambonach. Po roku 1810 nadszedł czas sekularyzacji. Państwo Pruskie położyło łapę na wszystkich majątkach klasztornych. Cystersi wówczas całkowicie zostali zmieceni z powierzchni łagiewnickiej ziemi. 

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

 Pałac w Łagiewnikach – Schloss Heidersdorf

W kilka lat pocysterskie założenie klasztorne wraz z kościołem należącym do niego zostało doprowadzone do ruiny. Majątek przechodził z rąk do rąk i najwyraźniej źle trafiał. Dawny zespół klasztorny został gdzieś po drodze w tej historii przerobiony na świeckie potrzeby właścicieli, którzy go kupili. Z końcem dziewiętnastego stulecia kolejny właściciel majątku w Łagiewnikach buduje tuż przy zabudowaniach klasztornych pałac z wieżą prezentującą się okazale od strony parku.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Budynki są w podobnym stylu architektonicznym i połączone w całość tworzą obiekt okazałych rozmiarów. Tak to mniej więcej było w telegraficznym skrócie.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Będąc podczas tamtej wyprawy w Łagiewnikach historia tego miejsca mocno mnie intrygowała. Obiekt był nietypowy. Jakiś taki dziwny i ciężki do określenia. Rozmawiałyśmy wówczas o tym z Ines. Na pierwszy rzut oka to niby pałac, ale jakiś taki podejrzany politycznie, bo z kościołem tuż obok.  Niby klasztor, ale ta dworska wieżyczka jakaś taka „ni przyszył, ni przyłatał”.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Ludzie nie mówili o tym niczego sensownego, więc starałam się dotrzeć do informacji na ten temat na własną rękę. Ale i wtedy nie było łatwo. Historia ta jest dziurawa w wielu miejscach. Starałam się przedstawić ją lekko i omijałam wszystko, co i dla mnie nie było dość wiarygodne. Jedno natomiast jest pewne, to co tu widzicie to dawny, dziś nieznany klasztor Cystersów. Nieznany większości niedzielnych turystów.

nieznany klasztor Cystersów - Łagiewniki

Ale to jeszcze nie koniec. Wydawałoby się, że skoro dotarliśmy już do sedna sprawy i ustaliliśmy, że to dawne budynki klasztorno-pałacowe, to wiemy już sporo o tym miejscu, ale to nieprawda. To co dziś widzimy to zaledwie ochłap tego, co uczynił z tego miejsca w XIX wieku budowniczy tej rezydencji. Pałacyk był przepiękny, strojny i wystawny. Śladu dziś po jego świetności już nie ma. Zniknął cały  splendor tego miejsca, tak jak wcześniej zniknął jego klasztorny majestat. Taki oto obraz dziś tu zastajemy, że ani do zakonnika, ani do jaśnie pana nie pasuje… 

 

1 Dziękujemy!

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *