PRZYDROŻNA KAPLICZKA – Wpisana w krajobraz Polski

Przydrożna kapliczka nieustannie towarzyszy nam w drodze. Szczególnie podczas podróży po Polsce. Kapliczkę przy drogach spotykamy dosłownie wszędzie. Najwięcej fotografii tych miniaturowych miejsc kultu maryjnego i nie tylko przywieźliśmy z naszych wypraw po Dolnym Śląsku. Przydrożne kapliczki, kapliczki przykościelne, kapliczki na terenie prywatnych ogródków tuż przy drodze. Wszystkie one mają swój niesamowity urok. Niektóre z nich są bardziej zadbane, inne mniej. Wśród nich zdarzają się zabytki pochodzące z przed wieków. Opowiem Wam więc dziś o kilku dolnośląskich kapliczkach. Posłuchajcie…

Przydrożna kapliczka - Bogdaszowice

Przydrożna kapliczka stoi najczęściej na skrzyżowaniach dróg, ale niekoniecznie. Widuję je w samym środku wioski, przy polnej drodze i w innych miejscach, które dzięki tym niewielkim budowlom stają się jakiś sposób wyjątkowe.

Przydrożna kapliczka

Kapliczka przydrożna - Dzikowiec

Dzisiaj jej widok przy drodze nie robi aż tak wielkiego wrażenia jak w dawnych czasach. Samochody pędzą i kierowcy mijają kapliczki często bez większego zainteresowania. Ale kiedyś, jeszcze sto czy dwieście lat temu, kiedy ludzie poróżowiali pieszo albo korzystali z wozów, które ciągnęły konie – kapliczka przydrożna była miejscem obowiązkowego, chwilowego choćby postoju. Trzeba było pokłonić się Matce Boskiej albo Jezusowi na krzyżu. Podziękować za szczęśliwą drogę i zmówić choćby jedną „zdrowaśkę”

Kapliczka przydrożna - Brzeg Dolny

Kapliczka przydrożna wzbudzała szacunek

Taki nabożny, tak że każdy kto ją mijał pochylał głowę, a mężczyźni tak jak w kościele ściągali przy niej czapki z głów. Te majestatyczne, choć niewielkie budowle sakralne są pod każdym względem wyjątkowe. Prawdopodobnie nie ma na Dolnym Śląsku dwóch takich samych. Ich budowniczy stwarzali te miejsca kultu według własnych, niepowtarzalnych pomysłów. Stąd taka różnorodność wśród nich.

Kapliczka przydrożna - Grodzanów

… Na przykład ta kapliczka, która stoi w Kostomłotach (zdjęcie poniżej) zbudowana została po wojnie. Matka Boska ułożona została na piedestale zbudowanym z  części starego, poniemieckiego nagrobka. Nikt mi nie powie, że jest inaczej. Podobne, a wręcz takie samie wzory widziałam na wielu przedwojennych, opuszczonych cmentarzach. 

kapliczka przydrożna - KOSTOMLOTY

 Budowanie kapliczek było od zawsze w modzie.

Każda wieś miała swojego własnego projektanta i twórcę takiej budowli. Oczywiście budowniczy kapliczki stawał się, zaraz po jej ukończeniu bardzo ważną i poważaną osobistością we wiosce. Zyskiwał na swoim wizerunku jako niezwykle bogobojny i bardzo wierzący. Sam wykonał pracę i sam zapłacił za materiały potrzebne do jej wykonania. Tu dobrym przykładem jest niemal każda kapliczka, którą sfotografowaliśmy podczas naszych podróży.

Sikorzyce Kapliczka

Matka Boska Panelowa

Po latach jednak budowle te, tak jak każde inne wymagały remontu. Następni wierzący i bogobojny wpisywali się w historię takiej kapliczki dokładając starań, aby miejsce kultu nadal trwało. W naszych czasach dochodzi z tego tytułu chwilami nawet do aktów „gwałtu” na takim zabytku. W Brodnie taką zabytkową i zapewne bardzo leciwą już kapliczkę oklejono panelami z jakiegoś molocha na Wrocławskich Bielanach zapewne. Jak była urokliwa? Tego nikt już dziś nie zobaczy.

Brodno kapliczka

Nadgorliwość jak widać nie służy dobrze tym dolnośląskim zabytkom. Powinny mieć takie samo prawo do opieki konserwatorów jak większe zabytkowe, sakralne budowle.

Kapliczki w ogródkach 

Jak już ktoś ma kapliczkę w ogródku, to dba o nią jak o swoją własność i nie ma się co temu dziwić. Mały ołtarzyk we własnym ogrodzie wygląda ładnie i wzbudza szacunek. Niektóre z nich położone są za ogrodzeniem…

kapliczka

A niektóre już poza – dostępne dla wszystkich mijających kapliczkę. 

Wrocisławice kapliczka

Kapliczki przy kościołach

Zdarza się nierzadko, że na terenach dawnych cmentarzy przykościelnych również stoją kapliczki. Taki teren przy świątyni zawsze jest bardzo ładny, a kapliczka dodaje mu tylko uroku i wypełnia klimatem.

Przedmoście kapliczka

Ich budowniczy to również wizjonerzy. Te projekty i wykonanie są wyjątkowe. Budowa kapliczki to zawsze ogromne wyzwanie i trud, za który zapłata jest w niebie. Na ziemi prawdopodobnie za budowę kapliczek nikt nigdy grosza nie zarobił… 

Taczalin kapliczka

Gałów kapliczka

Ta kapliczka na cmentarzu przykościelnym w Jarosławiu wydawała mi podejrzana (zdjęcie poniżej) Na moje oko to miejsce po dawnym grobowcu, które tak dziś jest wykorzystywane.  

arosław kapliczka

Takie małe miejsca do pielgrzymowania 

Nie ma nic piękniejszego na polnej lub leśnej drodze jak przydrożna kapliczka. 

Las Prawików kapliczka

Przeważnie stoi z dala od wioski i żeby o nią zadbać, przynieść świeże kwiaty czy posprzątać liście trzeba wybrać się na długi spacer. I wiecie co? Ludzie to robią…

Budziszów kapliczka

Przychodzą do takich miejsc, służą tam swoją pracą Matce Boskiej i Jezusowi. Zapalają znicze, zapewne się modlą. To takie małe miejsca pielgrzymek… A wiecie, mamy XXI wiek. 

Lasowice kapliczka

Kapliczki pokutne 

Ten rodzaj wyodrębnił wraz ze zwyczajem wykuwania krzyży pokutnych. Kapliczka taka wykonywana była przez winowajców (morderców) w ramach pokuty. Wydaje mi się, że właśnie taką kapliczkę znalazłam w Kulinie, ale pewności nie mam…

Kulin Kapliczka

Kapliczka ta stoi bezpośrednio przy murze kościelnym od strony zewnętrznej. Ściana z cegły widoczna za nią to grobowiec rodzinny dawnych, bogatych ludzi, którzy zapewne mieli tę wioskę w posiadaniu. Kapliczka przylega do grobowca w taki sposób, że wydaje się wręcz być jego częścią. 

Madonna 

Jej figury niby wszystkie są podobne, ale każda jednak jest inna. Wiele razy spotkam się z figurą Matki Boskiej na kolumnie. Kojarzy mi się to z Rzymem…

Czasem również kapliczki są miejscami kultu innych świętych… 

Dzierżkowice kapliczka

Czasem powstają wprost w ścianach budynków mieszkalnych albo gospodarczych. 

Ciechów

Są też takie, które już nie za bardzo interesują ludzi. Tak jak ta w Gozdawie. 

Leży obok niej rozwalony słup betonowy i trochę śmieci. Figurę z kapliczki ktoś sobie przywłaszczył. Latem nie rosną obok niej kwiaty zasadzone przez bogobojnych i wierzących… Tylko same polne. Maki, chabry, rumiany. A taka piękna jest, że może nawet najpiękniejsza ze wszystkich, które dotąd widziałam. Widać po niej jej sędziwy wiek. Jej los pozbawił jej ludzkiej troski, i może tylko dlatego nie jest pomalowana olejną farbą i obklejona panelami. Jest taka, jak była na samym początku, tylko trochę naruszona czasem. Ale to w niczym jej nie ujmuje. Dodaje jedynie uroku. 

Przydrożna kapliczka - Gozdawa

Przydrożna kapliczka to wielka ozdoba polskich dróg i wiosek. Zawsze miło zatrzymać się w drodze tuż obok takiej piękności. Popatrzeć na nią i wyciszyć się. Stoi na rozstaju dróg od tak dawna, tylu ludzi było tu przed nami, a jednak zawsze tam tak cicho i spokojnie. Jakby to było miejsce święte…

5 Dziękujemy!

Może Ci się również spodoba

2 komentarze

  1. Sławek Dbn napisał(a):

    Znam też Matkę Boską Ocieploną (styropian, tynk żywiczny i nowoczesne termo okna) cóż, chciano od serca, jak najlepiej, bo ta stara kapliczka takie liszaje miała na tynku i spróchniałe okna…

  2. Przemysław napisał(a):

    wiele kapliczek spotkałem, wiele fotografowałem – jedna z ostatnich to http://www.turystykapolska.entro.pl/images/gal_01/18909.jpg :)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *