ŚREDNIOWIECZNY KOŚCIÓŁ – Rusko na Dolnym Śląsku

Oczywiście, że średniowieczny kościół nie jest rzadkością na Dolnym Śląsku. Świątynie tutaj miały zdecydowanie większą wolę przetrwania od budowli świeckich. Dlatego też tak często spotykamy średniowieczny kościół nawet w bardzo małych miejscowościach. Kościoły zawsze były ludziom potrzebne i wzbudzały szacunek. Kościołów raczej nie dewastowano tak do końca. Dlatego właśnie świątynie na Dolnym Śląsku to prawdziwe muzea. Każdy z nich kryje swoje tajemnice…

średniowieczny kościół - Rusko

Byłabym w stanie napisać pełne fascynującej historii wpisy na temat każdego małego i większego kościółka na Dolnym Śląsku. I każda z tych historii byłaby inna. Niepowtarzalna. I byłoby tych historii bez liku. Kościoły kryją  w swoich wnętrzach zabytki. Często strzegą starych grobowców. Z kościołami związani są ludzie, którzy dawnymi laty dofinansowywali świątynie. Nierzadko spotykam tam epitafia. Są często wspaniale zachowane. To zabytki, które łącza ze sobą dwa światy. Żywych i umarłych.

Średniowieczny kościół w Rusku na Dolnym Śląsku, w powiecie świdnickim.

O kościele tym w dokumentach wspomina się już w 1239. Ale podobno wybudowano go w 1190. Świątynia wówczas była katolicka i finansowana częściowo z dziesięciny z pobliskiego Osieka. Kościół Świętych Piotra i Pawła był na początku niewielki, dopiero w kolejnych wiekach dokonywano tam rozbudowy. Trwały one kilka stuleci bo od XVI do XVIII wieku. W dziewiętnastym i dwudziestym wieku kościołek był kilkakrotnie remontowany.  Był murowany, jednonawowy i z dwiema półkolistymi wieżami, co czyniło go bardzo nieprzeciętnym. Do dziś zachowała się tylko jedna z wież. To wieża północna.

średniowieczny kościół - Rusko

Remonty…

W 2014 roku budowla przeżywała kryzys i wymagała kolejnego, tym razem gruntownego remontu. Dla bezpieczeństwa zapewne została całkowicie zamknięta na ten czas, a już w 2016 ponownie stała się miejscem zgromadzeń wiernych. Trafiliśmy w sakralne progi podczas niestety nadal trwającego remontu.

średniowieczny kościół - Rusko

Ściany zostały przygotowane do malowania, więc nie wisiały na nich obrazy świątynne. My mamy „szczęście wyjątkowe” do trafiania do naprawdę ciekawych miejsc podczas trwających w nich remontów. Dlatego też nie wiele widzieliśmy z wystroju kościoła. Ale wiemy, że płótno przedstawiające ukrzyżowanie Chrystusa pochodzi z XIX wieku, Chrzest Pogan namalowano w XVII wieku. Organy pochodzą z końca dziewiętnastego wieku…

średniowieczny kościół - Rusko

…ołtarz z końca siedemnastego wieku podobnie jak ambona.

średniowieczny kościół - Rusko

Najstarsze są drzwi do zakrystii. To piętnasty wiek. Prawdziwe cudo. W świątyni znajduje się również drewniana figurka Madonny z Dzieciątkiem z tego samego okresu.

średniowieczny kościół - Rusko

Na samym początku w dwóch wieżach kościoła znajdowało się sześc dzwonów. Tylko jeden z nich dotrwał w tym miejscu do roku 1942. Po tym czasie został wywieziony z Ruska. Był to dzwon z roku 1500. Dziś używa się nieco młodszego, bo z 1848 roku

epitafium

Wewnątrz kościoła znajdują się płyty nagrobne, które przedtem wmurowane były w mur kościelny, który datowany jest na wiek czternasty. W murze nadal znajduje się krzyż pokutny.

epitafiumepitafium

Dzwony, krypty i Templariusze

Ktoś opowiedział mi, że kościół wybudowany został z kamienia i na planie krzyża, choć nie widać tego gołym okiem. Podobno świątynia miała charakter obronny. To wydaje się prawdopodobne biorąc pod uwagę wzniesienie, na którym stoi. Pod świątynią mają znajdować się krypty i tajemnicze tunele, które dziś nie są dostępne. Zamurowano je wiele lat temu. Ktoś wspominał mi również, że w kościele działali Templariusze.

Krzyże pokutne

Średniowieczny kościół w Rusku to nie jedyny zabytek z tego okresu w dziejach. Znalazłam tam również krzyże pokutne. A przynajmniej tak je opisano na tabliczce, która przy nich została postawiona. Pięknie się prezentują te pomniki prawa średniowiecznego. Stoją przy drodze z kostki granitowej i nie sposób przejść obok nich obojętnie. 

krzyże pokutne Rusko

Cmentarz w Rusku

Na cmentarzu w Rusku znaleźliśmy sporo starych grobowców. Dawny cmentarz używany jest nadal. Z jednej strony jest na mim wiele wolnego miejsca, gdzie można odnaleźć również poodsuwane płyty nagrobne.

cmentarz w Rusku

Po drugiej stronie to cmentarz współcześnie użytkowany. Na  terenie nekropoli stoi pomnik z płytą, na której wspomina się istniejący niegdyś we wiosce obóz pracy. O obozie szeroko pisaliśmy w innym wpisie. O golgocie komunizmu. 

cmentarz w Rusku

Średniowieczny kościół o dwóch półkolistych wieżach to wyjątkowo ciekawy temat. Byłam zachwycona możliwością przyjrzenia mu się również od wewnątrz. Nieistniejącą dziś drugą wieżę niestety trzeba sobie wyobrazić. Jej brak to ogromna starta, jednak cieszę się niezmiernie, że świątynia przetrwała burzliwe lata od średniowiecza do dziś. 

 

1 Dziękujemy!

Może Ci się również spodoba

2 komentarze

  1. Sławek Dbn napisał(a):

    Oglądając ten kościół wkoło, aż by się chciało samemu odbudować mu tą straconą wieżę – żeby odzyskał proporcje i równowagę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *