ZAMEK W BĘDZINIE – Od średniowiecza po współczesność.

Zamek w Będzinie to prawdziwa średniowieczna warownia. Został wybudowany na polecenie Kazimierza Wielkiego. To jedna z wielu budowli, która została wzniesiona w systemie tak zwanych „Orlich Gniazd”. Zamczysko spogląda na Będzin ze wzgórza leżącego nad Czarną Przemszą. Prezentuje się ono niezwykle dostojnie i zupełnie nie widać tego ile razy w ciągu ubiegłych stuleci zostało zniszczone. Odbudowa z 1956 roku była niczym lifting dla tych średniowiecznych murów. 

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie

Historia tego miejsca rozpoczyna się około IX wieku, kiedy to na miejscu, w którym obecnie stoi  zamek założono gród. Prawdopodobnie była to fortyfikacja wzniesiona rękami Wiślan. Gród był rozbudowywany niejednokrotnie. Ciekawostką jest, że jego pierwotny fragment przetrwał do dzisiejszych czasów. Mam tutaj na myśli zewnętrzny wał podgrodzia, który zastąpił palisadę. Kilka setek lat później, to jest w XIII wieku, na terenie grodu wybudowano kamienną wieżę. Stało się tak najprawdopodobniej z rozkazu Bolesława Wstydliwego. W pierwszej połowie XIV stulecia do wspomnianej wieży Kazimierz Wielki dobudował zamek. To wydarzenie jest bezpośrednio powiązane z utratą Śląska i przejściem tego terenu pod panowanie czeskie. Wówczas granica pomiędzy państwem polskim, a czeskim przebiegała po linii Czarnej Przemszy, a więc dokładnie pod wzgórzem, na którym „wyrasta” zamczysko.

Zamek w Będzinie

Czasy od XVI stulecia

Pod koniec wieku XVI będzińska warownia stała się miejscem, w którym prowadzone były negocjacje pomiędzy przedstawicielami Rudolfa II, a Polską. Dotyczyły one uwolnienia pretendenta do korony Polskiej, Maksymiliana Habsburga. Biedaczek został schwytany po bitwie pod Byczyną. Początek XVII wieku był dla Będzina tragedią. W tamtym czasie zarówno zamek jak i znaczna część miasta stanęły w płomieniach ognia. Zlitował się nad nim starosta Będzina, który z własnych funduszy odbudował warownię. Niestety – w parędziesiąt lat później w czasie potopu szwedzkiego zamek ponownie padł ofiarą pożaru – raczej nie przypadkowego zresztą. Budowla zaczęła być ponownie remontowana w 1660 roku. Mówi się o tym, że jednym z zamkowych gości był Jan III Sobieski, który zatrzymał się tam w czasie gdy szedł z odsieczą na stolice Austrii.

Zamek w Będzinie

Drugi rozbiór Polski

Zaraz po drugim rozbiorze Polski zamek w Będzinie został sprezentowany jednemu z Hahenzollerów. Obdarowany oddał go natomiast mieszczanom będzińskim, co miało tyle wspólnego z prawem, co ja z robieniem swetrów na drutach. Jedno ze źródeł podaje, że w końcu właścicielem zamku stał się niejaki Jan Gęborski, któremu niezwykle zależało na odbudowie warowni. Dzisiejszy park, po którym możemy przechadzać się w Będzinie to zasługa właśnie Gęborskiego, który obsadził wzgórze drzewami – korzystając tylko z własnego budżetu.

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie – wiek XIX

W pierwszej połowie XIX wieku przybył do Będzina Edward Raczyński. Gość był komisarzem Banku Polskiego i przywiała go do  tego miasta chęć podźwignięcia górnictwa na tamtym terenie. Ruiny zamczyska na wzgórzu rozbudziły w nim duszę romantyka. Miały do tego talent – wszak nie pierwszy raz w swoim istnieniu budziły zachwyt w kimś kto je potem odbudowywał. Raczyński również nie potrafił oprzeć się urokowi średniowiecznych murów i to właśnie dlatego już w 1834 zamek odzyskał swoją świetność. Wówczas zmieniono w nim wiele. Mury wyposażono w w ślepe strzelnice, i uszczuplono je, aby pomieszczenia wewnątrz zyskały nieco więcej przestrzeni. Zamczysko zostało obdarowane dużymi oknami, a wieża niestety straciła sporo swojej wysokości.

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie – same porażki

Po odbudowie zamku miał on posłużyć jako budynek użytku publicznego – konkretnie miała mieścić się w nim  szkoła górnicza. Plan ten jednak nigdy nie został wprowadzony w życie i zamczysko stało się jedynie salą modlitw dla górników. Następnie budynek wykorzystywano jako kaplicę ewangelicką, a w końcu skończył on jako szpital. Nie trwało to jednak zbyt długo, bo już 1849 ponownie popadł w ruinę.

Stan obecny

To co obecnie możemy podziwiać patrząc na zamek w Będzinie to mieszanka zasług Franciszka Marii Lanciego, który przebudowywał go w 1834 roku oraz Zygmunta Gawlika, który prac rekonstrukcyjnych dokonał w latach 18952-1956.

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie to prawdziwa perełka w województwie śląskim. Jeżeli przejeżdża się przez Będzin, to nie można nie zauważyć zamku górującego ponad miastem. Miejsce to pachnie historią naszego państwa. Polecam je każdemu, kto jeszcze nie miał okazji tam być aby się tam wybrał.

1 Dziękujemy!

Może Ci się również spodoba

1 Odpowiedź

  1. Ewa napisał(a):

    Super!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *